Khoảng 3 tuần trước khi nhập viện, nam bệnh nhân 36 tuổi (ở Thanh Hoá) tự uống thuốc hạ sốt tại nhà 10 ngày, nhưng không đỡ. Sau đó, anh đến khám tại cơ sở y tế địa phương, được kê đơn thuốc ngoại trú. Tình trạng không cải thiện, bệnh nhân sốt cao liên tục và khó thở ngày càng nghiêm trọng.
Bệnh nhân được điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Cách đây ít ngày, nam bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện tuyến tỉnh với chẩn đoán sốt nhiễm khuẩn, phải đặt nội khí quản, thở máy và lọc máu liên tục.
Kết quả cấy máu xác định bệnh nhân nhiễm vi khuẩn Burkholderia pseudomallei còn gọi là vi khuẩn "ăn thịt người"- tác nhân gây bệnh Whitmore.
Sau 6 ngày điều trị tích cực nhưng không có nhiều cải thiện, nam bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, nhiễm khuẩn huyết.
Theo thông tin từ gia đình, người đàn ông làm nghề máy xúc và có tiền sử đái tháo đường, được phát hiện một năm trước nhưng không được theo dõi và điều trị thường xuyên.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh phối hợp, kháng nấm và lọc máu liên tục. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày, bệnh nhân xuất hiện tình trạng tràn khí màng phổi và trung thất, gây chèn ép tim cấp.
Bệnh nhân phải phẫu thuật mở khoang trung thất để giải áp, can thiệp ECMO (tim phổi nhân tạo).
Bác sĩ Lê Thị Huyền, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân đang phải lọc máu liên tục, chức năng phổi rất yếu, cần hỗ trợ tích cực.
Theo bác sĩ Huyền, nam bệnh nhân làm việc trong môi trường tiếp xúc trực tiếp với đất và nước ô nhiễm, kết hợp với nền bệnh lý đái tháo đường không kiểm soát, đã tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh.
Nam bệnh nhân đang được điều trị tích cực
Whitmore là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm. Vi khuẩn gây bệnh sống trong đất. Đường lây nhiễm qua các vết trầy xước trên da tiếp xúc đất hoặc nước có vi khuẩn, hoặc qua đường hô hấp khi hít phải các hạt bụi đất có vi khuẩn.
Người có bệnh nền như đái tháo đường, suy thận, gan, phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch nguy cơ cao mắc bệnh. Các triệu chứng thường xuất hiện 2-4 tuần sau khi tiếp xúc vi khuẩn.
Bác sĩ khuyến cáo nếu phải thường xuyên tiếp xúc với môi trường đất và nước, đặc biệt là môi trường ô nhiễm, nên mang găng tay, ủng không thấm nước. Đảm bảo vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay với xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước và sau khi chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh, đi làm ruộng, trước ăn.
Người bệnh nếu có các vết loét ở ngoài da, sốt, nhức mỏi tay chân, ho, đau bụng, đi lỏng nhiều lần cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và chẩn đoán kịp thời.
Theo Medical Xpress, nhóm nghiên cứu từ Trường Y tế công cộng và y học dự phòng thuộc Đại học Monash (Úc), Đại học Nam Úc và Đại học Tây Úc khuyến nghị người cao tuổi hãy chọn các loại hạt làm món ăn vặt, vì chúng có thể kéo dài những năm "tuổi thọ khỏe mạnh".
Các loại hạt là món ăn vặt lành mạnh, có thể giúp người cao tuổi gia tăng tuổi thọ khỏe mạnh - Minh họa AI: ANH THƯ
Hơn 9.900 người trên 70 tuổi ở Úc đã tham gia nghiên cứu. Họ được yêu cầu ghi lại chi tiết chế độ ăn, cũng như theo dõi sức khỏe trong thời gian trung bình 3,9 năm.
Kết quả công bố trên tạp chí khoa học Age and Ageing cho thấy những người thường xuyên ăn vặt hay nấu ăn với các loại hạt - bất kể loại nào - nhận được lợi ích rõ ràng.
Nhóm hay ăn hạt có tỉ lệ bị mất trí nhớ, tỉ lệ mắc bệnh gây khuyết tật thể chất dai dẳng hay tỉ lệ tử vong trong thời gian nghiên cứu thấp hơn hẳn nhóm không bao giờ hoặc hiếm khi ăn hạt.
Theo nhóm tác giả, các loại hạt là nguồn cung cấp protein, vi chất dinh dưỡng, chất béo không bão hòa, chất xơ và năng lượng dồi dào. Có thể chính những điều này đã giúp nhóm người hay chọn thứ này làm đồ ăn vặt giữ được sức khỏe tốt.
Nhiều loại hạt cũng giàu các hợp chất hoạt tính sinh học, có tính kháng viêm, được nhiều nghiên cứu trước đây chứng minh là giúp ngăn ngừa các bệnh mạn tính, ví dụ nhóm bệnh tim mạch, chuyển hóa.
Tuy vậy nhóm nghiên cứu lưu ý mọi người nên chọn các loại hạt "nguyên bản", hạn chế loại có muối, hạt phủ chocolate hay tẩm ướp nhiều gia vị khác.
Với người lớn tuổi gặp vấn đề về răng, người thân có thể giúp họ bổ sung hạt bằng các cách chế biến phù hợp.
Hướng dẫn chế độ ăn uống hiện tại của Úc khuyến nghị rằng người trưởng thành nên tiêu thụ mỗi ngày 30 g hạt, tương đương với 1/3 cốc hoặc một nắm nhỏ - khoảng 40 hạt đậu phộng hay 25 hạt hạnh nhân.
Thanh tra Sở Y tế TP HCM vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều cơ sở sản xuất mỹ phẩm và dược phẩm tại TP trong thời gian từ ngày 1 đến 15-11.
Theo đó, Công ty TNHH Dược phẩm NH Pharma (gian E13, 134/1 Tô Hiến Thành, phường 15, quận 10 - khu vực chợ thuốc sỉ) bị phạt 200 triệu đồng.
Cơ sở này đã vi phạm trong việc kinh doanh dược phẩm, không có biện pháp cách ly hoặc để thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ ở khu vực biệt trữ. Một số thuốc bị phát hiện vi phạm gồm: Colchicin 1mg và Kaflovo 500mg (Levofloxacin 500mg), cơ sở này không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ sản phẩm. Ngoài ra, cơ sở còn vi phạm khi không có biện pháp kiểm soát đặc biệt đối với thuốc thuộc danh mục các chất bị cấm sử dụng trong một số lĩnh vực.
Công ty TNHH Dược phẩm NH Pharma cũng bị phát hiện đã thay đổi cấu trúc, bố trí kho bảo quản mà không báo cáo đúng quy định pháp luật. Công ty còn mua thuốc từ các cơ sở không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược và bán thuốc cho các cơ sở không có giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược.
Thanh tra Sở Y tế cũng xử phạt nhiều cơ sở sản xuất mỹ phẩm vi phạm. Cụ thể, Công ty TNHH MTV Sản xuất và Thương mại mỹ phẩm Nhật Việt (TP Thủ Đức) bị phạt 70 triệu đồng do sản xuất sản phẩm kem ngừa tàn nhang và làm mờ nám không đúng với hồ sơ công bố. Công ty này còn bị yêu cầu thu hồi và tiêu hủy toàn bộ sản phẩm vi phạm.
Công ty TNHH MTV Sản xuất Dược - Mỹ phẩm GAMMA bị phát hiện có sai phạm tương tự với hai sản phẩm mỹ phẩm mang nhãn hiệu GAMMA. Công ty này bị phạt 167,5 triệu đồng và yêu cầu thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm vi phạm, đồng thời nộp lại hơn 6 triệu đồng trị giá hàng hóa đã tiêu thụ trái phép. GAMMA còn bị xử phạt vì các hành vi quảng cáo, ghi nhãn và tư vấn sai lệch khiến người tiêu dùng hiểu nhầm về công dụng của sản phẩm.
Thanh tra Sở Y tế TP HCM cho biết sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm trong lĩnh vực dược phẩm và mỹ phẩm nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo an toàn sức khỏe cộng đồng.
Thông tin trên được BSCK2 Ngô Văn Tuôi, Phó Giám đốc Bệnh viện Cù Lao Minh (Bến Tre) chia sẻ tại buổi làm việc với Cục Quản lý môi trường (Bộ Y tế) về hoạt động xây dựng cơ sở y tế xanh, bền vững, ngày 19-11.
Hệ thống xử lý nước nhiễm mặn đầu tiên tại khu vực miền Tây Nam Bộ
Theo BS Tuôi, bệnh viện này là bệnh viện hạng tuyến tỉnh, đặt tại huyện Mỏ Cày Nam, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 1.200 - 1.400 bệnh nhân đến khám, điều trị ngoại trú; 400 bệnh nhân điều trị nội trú. Với mục tiêu tạo ra môi trường làm việc và sinh hoạt an toàn, thoải mái cho bệnh nhân và đội ngũ nhân viên y tế, bệnh viện đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực để xây dựng cơ sở y tế xanh, sạch, đẹp như trồng cây xanh, tạo các bãi cỏ và lắp đặt cây xanh ở hành lang, các phòng làm việc.
Mỗi ngày, Bệnh viện Cù Lao Minh tiếp nhận khám và điều trị khoảng 1.200 - 1.400 bệnh nhân ngoại trú.
"Điều này không chỉ tạo ra không gian thư giãn mà còn giúp nâng cao chất lượng môi trường bệnh viện, từ đó cải thiện sức khỏe tinh thần cho bệnh nhân và nhân viên" - BS Tuôi chia sẻ.
Bên cạnh đó, bệnh viện đặc biệt quan tâm đến việc cải thiện chất lượng vệ sinh, nhất là các nhà vệ sinh. Các khu vệ sinh được bảo trì sạch sẽ, đặc biệt là khu vực dành cho người khuyết tật, nhằm đảm bảo tính tiện nghi và sự an toàn cho tất cả người sử dụng.
BS Tuôi cho biết năm 2016, nước mặn xâm nhập sâu và kéo dài gây ra nhiều khó khăn trong việc chăm sóc sức khoẻ cho bệnh nhân. Để giải quyết vấn đề này, bệnh viện đã triển khai hệ thống lọc nước mặn thành nước sạch cho các hoạt động y tế với sự hỗ trợ từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Nguồn nước này đã được ứng dụng hiệu quả vào các hoạt động quan trọng như: Chăm sóc trẻ sơ sinh; nước cho phòng mổ; rửa và hấp sấy dụng cụ y tế, đảm bảo an toàn tuyệt đối; khoa dinh dưỡng tiết chế dùng nấu ăn cho bệnh nhân với nước sạch, không chứa muối mặn.
"Trước khi có hệ thống lọc nước, bệnh viện phải sử dụng nước bình để tắm cho trẻ sơ sinh trong những đợt nước mặn xâm nhập mạnh. Việc sử dụng nước bình tốn kém chi phí rất lớn. Tuy nhiên, khi hệ thống lọc nước mặn thành nước ngọt đi vào hoạt động, bệnh viện không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn bảo vệ sức khỏe người bệnh, đặc biệt là trẻ sơ sinh, vì nước mặn có thể gây tổn hại đến làn da nhạy cảm của trẻ" - BS Tuôi dẫn chứng.
Hệ thống lọc nước lợ thành nước ngọt tại bệnh viện hoạt động tự động, giúp cung cấp đủ nước sạch cho các khu vực quan trọng trong bệnh viện mà không cần vận hành liên tục. Hệ thống cũng đã được tối ưu hóa để giảm thiểu lượng nước thải, và chi phí vận hành hiện nay chủ yếu là chi phí điện năng.
Bác sĩ Phan Thị Lý, Trưởng Phòng Quản lý Môi trường Y tế, Cục Quản lý Môi trường (Bộ Y tế), nhận định rằng mô hình của Bệnh viện Cù Lao Minh là một trong những nỗ lực đáng ghi nhận trong bối cảnh bệnh viện tuyến tỉnh còn nhiều khó khăn.
"Đây là bệnh viện đầu tiên tại khu vực miền Tây Nam Bộ thí điểm hệ thống xử lý nước mặn thành nước sạch cho các hoạt động y tế. Mô hình này, được thực hiện tại bệnh viện thành công thời gian qua có thể trở thành điểm sáng có thể nhân rộng đến các cơ sở y tế khác tại khu vực. Đặc biệt, những nơi bị xâm nhập mặn vào mùa khô. Bởi đây không chỉ giải quyết tình trạng thiếu nước mà còn tiết kiệm chi phí, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng và thích ứng với biến đổi khí hậu" - BS Lý nói.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký quyết định bổ nhiệm lại ông Đỗ Xuân Tuyên giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế. Quyết định có hiệu lực từ ngày 9-12.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên
Ông Đỗ Xuân Tuyên sinh năm 1966, tốt nghiệp Học viện Quân y. Ông từng đảm nhiệm các chức vụ Giám đốc Trung tâm Y tế TP Hưng Yên; Chủ tịch UBND TP Hưng Yên, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Hưng Yên.
Tháng 6-2016, ông được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hưng Yên bầu làm Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, sau đó được HĐND tỉnh bầu giữ chức Chủ tịch HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2016-2021.
Tháng 12-2019, ông được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế.
Theo báo cáo nhanh của Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, trường hợp tử vong là bé trai H.T.H. (8 tuổi, ngụ TP Biên Hòa).
Tiêm vắc-xin phòng sởi cho trẻ (Ảnh minh hoạ)
Cụ thể, trước khi nhập viện, ở nhà bé H. sốt cao liên tục kèm ho, sổ mũi, phát ban toàn thân.
Ngày 15-11, gia đình đưa bé đi khám tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai, được chẩn đoán bị bệnh sởi, biến chứng viêm phổi, cần nhập viện điều trị.
Sau khi bé đã được chích 1 cữ cefotaxim, người nhà xin cho bé xuất viện về nhà trong ngày. Bé về nhà còn sốt, ho, khó thở tăng dần, người nhà cho uống nước gừng, không đi khám.
Sáng 18-11, người nhà phát hiện bé H. tím tái, gọi không trả lời nên đã đưa bé đến Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai.
Bệnh nhi nhập viện trong tình trạng ngưng hô hấp tuần hoàn, hôn mê sâu, môi tím, nồng độ oxy trong máu không đo được, mạch và huyết áp bằng 0, hồng ban rải rác toàn thân, chấm xuất huyết rải rác vùng mặt, đồng tử 2 bên giãn, cứng cơ hàm.
Sau cấp cứu ngưng hô hấp tuần hoàn 50 phút, bé H. được xác định tử vong ngoại viện do bệnh sởi biến chứng viêm phổi nặng.
Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, từ ngày 8 đến 14-11, toàn tỉnh ghi nhận ở 447 ca bệnh mới.
Đây là tuần ghi nhận số ca bệnh sởi cao nhất từ đầu năm đến nay. Cộng dồn từ đầu năm 2024 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận gần 1,9 ngàn ca mắc bệnh sởi. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2023 chỉ ghi nhận 3 ca.
Ngày 18-11, bác sĩ Mai Phước Hiền, Khoa Hô hấp 1 - Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM), cho biết vừa phẫu thuật cho bé gái 18 tháng tuổi (ở Sóc Trăng) bị dị vật đường thở bỏ quên giữa 2 thanh quản.
Dị vật nằm giữa 2 dây thanh âm của bé gái 18 tháng được bác sĩ phẫu thuật gắp ra
Theo đó, bé gái bị khàn tiếng, khó thở, gia đình đưa đến một số cơ sở y tế thăm khám và được chẩn đoán bị viêm thanh quản cấp. Bé đã điều trị cả ngoại trú lẫn nội trú tại nhiều bệnh viện với triệu chứng có cải thiện nhưng không hết hẳn.
Gần đây, bệnh nhi nhập viện tại Khoa Hô hấp 1 - Bệnh viện Nhi đồng 2 trong tình trạng thở rít thanh quản kéo dài. Khai thác bệnh sử, các bác sĩ không ghi nhận bé đã từng bị sặc dị vật trước đó. Để xác định nguyên nhân, bé được tiến hành nội soi tai mũi họng và chụp CT-Scan cổ ngực. Kết quả hình ảnh nghi ngờ có một vật thể lạ trong vùng hạ thanh môn.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định thực hiện nội soi phế quản và phát hiện một mảnh dị vật bằng nhựa sắc, mỏng và trong suốt đang mắc kẹt ngay giữa thanh môn, tức là giữa hai dây thanh âm của trẻ.
Ngay lập tức, ê-kíp nội soi tiến hành gắp dị vật thành công. Sau khi gắp dị vật ra ngoài, tình trạng sức khỏe và đường thở của bé đã phục hồi tốt, được xuất viện ngay sau 2 ngày điều trị.
BS Hiền cho biết dị vật kẹt lâu trong đường thở có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng, xuyên thủng khí phế quản, thậm chí có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ. Trong trường hợp trên, gia đình hoàn toàn không ghi nhận việc bé bị sặc dị vật. May mắn là dù dị vật kẹt ở vị trí rất hiếm gặp nhưng không gây ra biến chứng nghiêm trọng nào sau một thời gian dài.
BSCK2 Nguyễn Hoàng Phong, Trưởng Khoa Hô hấp 1 - Bệnh viện Nhi đồng 2, khuyến cáo thêm để phòng ngừa tình trạng hóc dị vật, phụ huynh cần lưu ý: Không cho trẻ dưới 4 tuổi ăn những thức ăn cứng hoặc tròn như kẹo, đậu phộng, nho, các loại hạt…; trẻ nên ngồi thẳng khi ăn và phải được giám sát bởi người lớn; dạy trẻ nhai kỹ thức ăn và tránh la hét, nói cười, chạy nhảy hay khóc khi ăn; để xa tầm tay trẻ các vật dụng nhỏ hoặc các mảnh đồ chơi nhỏ. Ngoài ra, khi trẻ có tình trạng ho, khò khè kéo dài mà không đáp ứng điều trị, phụ huynh nên đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế chuyên sâu về hô hấp nhi để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư quy định về tiêu chuẩn sức khỏe, việc khám sức khỏe đối với người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng; việc khám sức khỏe định kỳ đối với người hành nghề lái xe ôtô; cơ sở dữ liệu về sức khỏe của người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng.
Mẫu giấy khám sức khỏe người lái xe
Thông tư này có hiệu lực từ 1-1-2025. So với quy định hiện tại, thông tư mới có nhiều điểm thay đổi.
Theo đó, tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng chia theo 3 nhóm:
Nhóm 1: Áp dụng với trường hợp khám sức khỏe để cấp giấy phép lái xe hạng A1, B1 và người điều khiển xe máy chuyên dùng.
Nhóm 2: Áp dụng với trường hợp khám sức khỏe để cấp giấy phép lái hạng A và B.
Nhóm 3: Áp dụng với trường hợp khám sức khỏe để cấp giấy phép lái hạng C1, C, D1, D2, D, BE, C1E, CE, D1E, D2E và DE.
Trong khi với quy định cũ: Nhóm 1 (dành cho người lái xe hạng A1); nhóm 2: (dành cho người lái xe hạng B1); nhóm 3: (dành cho người lái xe các hạng: A2, A3, A4, B2, C, D, E, FB2, FC, FD, FE).
Người có giấy phép lái xe đã được cấp trước ngày 1-1-2025 nếu có nhu cầu đổi, cấp lại giấy phép lái xe từ hạng A1 sang giấy phép lái xe hạng A sẽ áp dụng tiêu chuẩn sức khỏe nhóm 1 để khám sức khỏe.
Về xét nghiệm ma túy và nồng độ cồn, theo quy định tại thông tư này, khi khám sức khỏe cấp đổi giấy phép lái xe bắt buộc xét nghiệm nồng độ ma túy (gồm 5 loại ma tuý, trong khi quy định hiện hành chỉ 4 loại).
Với nồng độ cồn không bắt buộc xét nghiệm nồng độ cồn 100% các trường hợp, chỉ xét nghiệm khi có chỉ định của bác sĩ (có nghi ngờ).
Trường hợp khám sức khỏe định kỳ với người hành nghề lái xe ôtô vẫn bắt buộc xét nghiệm nồng độ cồn và ma tuý.
Ngoài ra, giá trị sử dụng của giấy khám sức khỏe theo quy định mới có hiệu lực trong vòng 12 tháng kể từ ngày ký kết luận, nhiều hơn 6 tháng so với thông tư cũ. Bộ Y tế cũng bỏ quy định về khám thai sản vì ít liên quan sức khỏe lái xe.
Quy định về cơ sở dữ liệu về sức khỏe của người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng cũng được thay đổi.
Về tiêu chuẩn các chuyên khoa, cơ bản thông tư mới giữ nguyên tiêu chuẩn cũ, có một số thay đổi như sau:
Thông tư mới giữ nguyên một số tiêu chuẩn cũ về khám sức khỏe người lái xe
Thống kê của Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam (VAFF) cho thấy có tới 80% các quảng cáo trong lĩnh vực phòng và hỗ trợ điều trị bệnh gây bức xúc hiện nay trên môi trường internet, mạng xã hội, nền tảng thương mại điện tử... là trá hình thực phẩm chức năng (TPCN).
Năm 2023, lực lượng chức năng đã phát hiện gần 19.000 sản phẩm vi phạm, sai phạm. Quý 1-2024 phát hiện gần 200 sản phẩm vi phạm.
Người xem cần cảnh giác trước những quảng cáo có hình ảnh nhân viên y tế giới thiệu sản phẩm
80% quảng cáo TPCN trên mạng vi phạm
PGS-TS Trần Đáng, Chủ tịch VAFF, cho biết nhiều quảng cáo TPCN gây khó chịu cho người tiêu dùng. Có tới, 80% quảng cáo TPCN vi phạm đạo đức kinh doanh, gây bức xúc.
"Không khó để bắt gặp trên các nền tảng xã hội hình ảnh các bác sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng, bệnh viện tuyến trung ương bị đối tượng lợi dụng cắt ghép để làm đại diện hình ảnh, quảng cáo cho sản phẩm của mình, lừa người tiêu dùng. Đã xuất hiện một số dạng ma túy dưới "vỏ bọc" là TPCN"- PGS Đáng cảnh báo.
Những năm qua, trang web của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), liên tục nêu tên các nhãn hàng, doanh nghiệp vi phạm trong hoạt động quảng cáo TPCN, thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Thậm chí, có doanh nghiệp giả mạo đài truyền hình, lồng ghép video tinh vi quảng cáo sai về TPCN. Có tình trạng giả mạo bác sĩ, lương y các bệnh viện lớn để tư vấn TPCN... như thuốc chữa bệnh.
Một số doanh nghiệp kinh doanh TPCN, sản phẩm làm đẹp, giảm cân, mời diễn viên, ca sĩ, nghệ sĩ, người nổi tiếng quảng cáo "thổi phồng" công dụng TPCN.
Cơ quan chức năng tỉnh An Giang kiểm tra, xử lý lô thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Ảnh: TTXVN
Trên nhiều trang mạng xã hội, không ít TPCN được thần thánh hóa, trị bách bệnh. Đáng nói, rất nhiều trang web vi phạm về quảng cáo TPCN, nhưng lại nhan nhản những lời quảng cáo là "số 1", "tốt nhất", "cứu tinh", "thần dược", "cam kết không tái phát", "chữa dứt điểm đau xương khớp"... đánh vào tâm lý người tiêu dùng.
Lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cảnh báo nguy hại về quảng cáo gian dối trong lĩnh vực y tế không chỉ về tài chính mà người mắc bệnh nan y, bệnh mãn tính sử dụng các sản phẩm này có thể bỏ lỡ "thời gian vàng" trong điều trị, gây ảnh hưởng sức khoẻ, tính mạng.
Chú ý cụm từ "thực phẩm này không phải là thuốc"
Mới đây, tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, các đại biểu Quốc hội đã đặt hiệu câu hỏi về tình trạng TPCN kém chất lượng tràn lan trên thị trường cũng như việc mạo danh y, bác sĩ để quảng cáo sản phẩm.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết nghị định 15-2018 quy định TPCN gồm 4 nhóm: Thực phẩm bổ sung; thực phẩm bảo vệ sức khoẻ; thực phẩm dinh dưỡng y học; thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt. Tuy nhiên, có tình trạng quảng cáo TPCN như thần dược, thổi phồng công dụng, làm cho người tiêu dùng hiểu nhầm về bản chất sản phẩm, ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan trả lời chất vấn về những vi phạm trong quảng cáo TPCN
Bộ trưởng Bộ Y tế lưu ý khi sử dụng TPCN cần đọc kỹ nhãn sản phẩm, trên nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe luôn ghi dòng chữ: "Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh"; người tiêu dùng cần xem rõ về thành phần, tác dụng, liều dùng của sản phẩm để sử dụng cho phù hợp và bảo đảm sức khỏe.
"Trên nhãn sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe luôn ghi đối tượng khuyến cáo sử dụng và không sử dụng"- Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, đồng thời lưu ý người tiêu dùng chọn mua các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có tên, địa chỉ của thương nhân chịu trách nhiệm và nhà sản xuất sản phẩm rõ ràng.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân khi xem các quảng cáo trên mạng xã hội cần lưu ý phân biệt các dấu hiệu vi phạm trong quảng cáo, ví dụ: Uống thực phẩm bảo vệ sức khỏe sau đó sẽ khỏi bệnh, có hình ảnh bác sĩ, nhân viên y tế giới thiệu về sản phẩm, không có dòng chữ "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh" đều là các quảng cáo vi phạm.
Các bác sĩ, chuyên gia y tế tại TP HCM đã có những chia sẻ quan trọng với bạn đọc về sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết cũng như biện pháp phòng ngừa, trong đó có vai trò của tiêm vắc-xin
Trong bối cảnh bệnh sốt xuất huyết (SXH) đang có dấu hiệu gia tăng tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, để nâng cao nhận thức cộng đồng về cách phòng chống bệnh này, sáng 16-11, Báo Người Lao Động đã tổ chức talkshow - tư vấn trực tuyến với chủ đề "Tiêm vắc-xin, phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết". Chương trình thực hiện với sự đồng hành của Công ty CP Dược phẩm FPT Long Châu.
Rất dễ bùng dịch!
Tại chương trình, các chuyên gia, bác sĩ thông tin SXH Dengue là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue lây truyền qua muỗi vằn. Đây là bệnh được Tổ chức Y tế thế giới xếp vào nhóm 10 mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu.
Các bác sĩ, chuyên gia dịch tễ tham dự phần talkshow và tư vấn trực tuyến cho bạn đọc Báo Người Lao Động sáng 16-11 Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Chỉ trong vòng 4 năm (2019-2022), Việt Nam đã ghi nhận 2 đỉnh dịch SXH lớn với tổng số ca mắc lên tới hơn 661.000 ca, trong đó có hàng ngàn ca bệnh nặng. Thực tế này đặt ra một thách thức không nhỏ cho công tác phòng ngừa và điều trị bệnh.
Theo các chuyên gia, sự gia tăng ca mắc SXH trong năm nay có sự liên quan chặt chẽ đến yếu tố thời tiết. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC) cho biết từ đầu năm đến nay, thành phố ghi nhận hơn 11.000 ca mắc SXH. Đặc biệt, với tình trạng mưa bão kéo dài, nguy cơ dịch bùng phát càng cao.
ThS-BS Đinh Thị Hải Yến, Trưởng Khoa Truyền thông - Giáo dục sức khỏe của HCDC, cho biết mưa kéo dài tạo ra các vũng nước đọng, là nơi lý tưởng để muỗi vằn sinh sôi. Nếu người dân không chủ động dọn dẹp vệ sinh xung quanh nơi ở, đặc biệt là những khu vực có nước đọng, nguy cơ dịch bệnh sẽ càng lớn.
Ngoài yếu tố thời tiết, thói quen sinh sống thiếu vệ sinh và việc không chủ động xử lý các ổ dịch cũng là nguyên nhân khiến dịch SXH bùng phát mạnh ở các khu vực đô thị, đặc biệt là TP HCM. "TP HCM là khu vực có mật độ dân cư cao, không gian sống chật hẹp nên rất dễ phát sinh các ổ dịch" - BS Yến cảnh báo.
Theo dõi sớm dấu hiệu
SXH có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ở trẻ em. Theo TS-BS Huỳnh Trung Triệu, Phó trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu trẻ em - Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM, SXH ở trẻ em có thể diễn biến nhanh và nguy hiểm. Các triệu chứng đầu tiên của bệnh là sốt cao đột ngột, mệt mỏi, đau nhức cơ thể. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến tình trạng sốc, xuất huyết và suy đa cơ quan.
Đặc biệt, trong giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, bệnh có thể chuyển nặng và gây ra các biến chứng như xuất huyết nội tạng, suy gan, suy thận. Với trẻ em, các dấu hiệu nguy hiểm bao gồm: ói nhiều, chảy máu (mũi, răng, tiêu hóa), đau bụng dữ dội hoặc giảm huyết áp đột ngột. Lúc này, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Đối với người lớn, bệnh cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự nhưng diễn tiến nhanh và nghiêm trọng hơn, với các dấu hiệu như đau nhức cơ thể nhiều, sốt kéo dài, chảy máu mũi, nướu răng hoặc tiêu chảy ra máu. "Biến chứng nguy hiểm của SXH có thể bao gồm xuất huyết nội tạng, sốc, thậm chí là suy gan, thận, tim. Điều quan trọng là phải được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời" - BS Triệu lưu ý.
Trước việc nhiều phụ huynh thắc mắc nếu trẻ bị mắc SXH nhẹ thì có cần cho nhập viện ngay hay có thể điều trị tại nhà? Những dấu hiệu nào cho thấy trẻ cần được đưa đến bệnh viện? BS Nguyễn Đình Qui, Trưởng Khoa Nhiễm - Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM), cho biết 60% trẻ nhiễm SXH có thể điều trị tại nhà bằng cách cho uống thuốc hạ sốt và uống thật nhiều nước.
Tuy nhiên, phụ huynh phải theo dõi con thật kỹ, nếu có các dấu hiệu cảnh bảo thì phải đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Một số dấu hiệu cảnh báo như: ói nhiều (3-4 lần/ngày), đau bụng ở vị trí vùng gan, xuất huyết (ói ra máu, phân sẫm màu)… Đây là những trường hợp có nguy cơ diễn biến nặng. SXH có thể hết trong vòng 7 ngày. Khi có con mắc SXH, phụ huynh phải bình tĩnh, xem xét khi nào có thể điều trị ở nhà, khi nào cần phải nhập viện.
SXH hoàn toàn không lây nhiễm giữa người với người mà lây nhiễm trung gian thông qua muỗi vằn. SXH có 4 type gây bệnh là DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4. Vì vậy, người đã bệnh hoàn toàn có khả năng tái phát, lây nhiễm do bị muỗi SXH đốt.
Ưu tiên phòng bệnh
Mặc dù SXH không có thuốc đặc trị nhưng tiêm vắc-xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả, giúp giảm tỉ lệ mắc bệnh và các biến chứng nặng.
BS Lê Thanh Khôi, Giám đốc chuyên môn y khoa tại Hệ thống Nhà thuốc & Tiêm chủng FPT Long Châu, cho biết theo các nghiên cứu, hiệu lực phòng chống của vắc-xin có tác dụng hơn 80% sau 12 tháng. Theo nghiên cứu dài hạn, trong vòng 54 tháng đạt tỉ lệ hơn 60%. Vắc-xin SXH được khuyến cáo nên tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên. Với những trẻ dưới 4 tuổi, cách tốt nhất phòng chống là hạn chế tối đa việc để muỗi vằn tiếp xúc, ngủ mùng ngay cả ban ngày, bổ sung các thực phẩm tăng cường sức đề kháng cho trẻ... Tuy nhiên, BS Khôi cũng nhấn mạnh vắc-xin chỉ là một phần trong chiến lược phòng ngừa bệnh. "Dù tiêm vắc-xin giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh nhưng để đạt hiệu quả cao nhất, người dân cần kết hợp các biện pháp khác như vệ sinh môi trường sống, diệt muỗi và lăng quăng" - BS Khôi nói.
BS Đinh Thị Hải Yến cho biết hiện vắc-xin SXH vẫn được tiêm theo dạng dịch vụ, vì vậy chỉ các cá nhân có nhu cầu mới đi tiêm. Nếu chỉ có cá nhân tiêm đơn thuần thì "lá chắn" này cũng không hiệu quả. Số người tham gia tiêm càng nhiều thì mức độ bảo vệ cộng đồng sẽ được nâng cao. "Việc đưa một loại vắc-xin vào chiến dịch tiêm chủng cộng đồng cần có nhiều bước kiểm định nên sẽ mất thêm một thời gian mới có thể triển khai rộng rãi trong cộng đồng" - BS Yến cho biết.
BS Đinh Thị Hải Yến cũng khuyến cáo ngoài việc tiêm vắc-xin, việc diệt muỗi và lăng quăng là biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa bệnh. Muỗi vằn là nguyên nhân chính gây ra bệnh SXH. Ngành y tế khuyến cáo người dân thường xuyên vệ sinh môi trường sống, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, nuôi cá để ăn lăng quăng trong các bể nước không thể thay nước thường xuyên.
BS Huỳnh Trung Triệu chia sẻ trong quá trình điều trị tại bệnh viện đã chứng kiến nhiều sự mất mát do bệnh SXH. Vì vậy, ông cho rằng phòng bệnh là quan trọng. Tất cả các bệnh, trong đó có SXH, cả cộng đồng phải chung tay hỗ trợ, bảo vệ nhau. Ngoài ra, mỗi người dân cần làm sao để có thể chủ động bảo vệ bản thân. "Nếu có vắc-xin phòng bệnh SXH thì giảm nguy cơ mắc nặng, phải nhập viện" - BS Triệu nhận định.
Phát hiện, xử lý sớm các ổ dịch
Bên cạnh các biện pháp cá nhân, sự phối hợp giữa ngành y tế và cộng đồng là yếu tố quan trọng trong công tác phòng chống bệnh. Các bác sĩ cho biết việc phát hiện và xử lý sớm các ổ dịch là rất quan trọng. Nếu phát hiện ổ dịch, ngành y tế sẽ ngay lập tức vào cuộc để xử lý, diệt muỗi và lăng quăng. Tuy nhiên, sự hợp tác của cộng đồng cũng không kém phần quan trọng. Theo BS Đinh Thị Hải Yến, ngành y tế đang triển khai ứng dụng "Y tế trực tuyến" để người dân có thể phản ánh kịp thời các ổ dịch. Người dân có thể thông qua các ứng dụng này để báo cáo các vấn đề liên quan SXH, sau 24 giờ, các phản ánh sẽ được chuyển đến nơi có ổ dịch, chính quyền địa phương sẽ nhanh chóng xử lý.
Trẻ có nên tiêm để tránh tái nhiễm?
Trong phần tư vấn trực tuyến, nhiều bạn đọc thắc mắc nếu đã mắc 1 trong 4 chủng SXH thì có nên tiêm vắc-xin nữa hay không? Nếu tiêm có thể ngừa được tất cả các chủng của bệnh SXH không? Chi phí tiêm vắc-xin ra sao? Trả lời câu hỏi, BS Lê Thanh Khôi cho biết hiện tại, Bộ Y tế đã cấp phép cho vắc-xin Qdenga để phòng bệnh SXH cho người từ 4 tuổi trở lên. Trên thế giới có một loại vắc-xin khác là Dengvaxia. Theo thông tin từ nhà sản xuất, vắc-xin Qdenga có thể phòng ngừa được 4 type virus SXH. Nếu trẻ đã bị SXH 1 type rồi thì nên tiêm vắc-xin để phòng tái nhiễm đối với các chủng khác. Với bệnh SXH, lần nhiễm sau có thể nặng hơn, nên việc tiêm phòng cho trẻ là rất cần thiết.
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn cho biết tại đây vừa tiếp nhận 2 bệnh nhân bị ngộ độc hoa chuông.
Nam bệnh nhân 39 tuổi, vào cấp cứu trong tình trạng bất tỉnh, da lạnh, tím tái toàn thân, vùng bẹn chảy máu, tràn khí màng phổi. Trong khi người đàn ông 29 tuổi nôn nhiều, yếu tứ chi, gọi hỏi không trả lời.
Bệnh nhân ngộ độc sau khi ăn hoa chuông. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Hiện tại, nam bệnh nhân 39 tuổi phải thở máy, điều trị tích cực tại Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc. Người bạn cùng ăn hoa chuông trong bữa tối sau, khi được điều trị tích cực hiện đã tỉnh, sức khỏe tiến triển tốt.
Cây hoa chuông có tên gọi khoa học là Scopolamine, là loại cây thân thảo, có hoa trông giống như hoa loa kèn, có màu trắng và vàng. Loại cây này thường được nhiều người thường lấy về trồng làm cảnh.
Ngoài ra, hoa chuông cũng mọc dại tại nhiều nơi ở vùng núi phía Bắc và Đà Lạt. Tuy nhiên, tất cả các bộ phận của loài hoa này đều chứa độc tố, có thể gây ngộ độc cho người tiếp xúc.
Độc tính của cây hoa chuông là do một số loại alkaloid trong lá, hoa và hạt. Các hợp chất này có thể ức chế hệ thần kinh và ảnh hưởng đến tim, hệ tiêu hóa. Khi bị ngộ độc thường có biểu hiện: nhẹ thì đau đầu, choáng váng, chóng mặt, buồn nôn, nôn…
Hoa chuông là loài cây rất độc nhưng được không ít gia đình trồng làm cảnh
Trong trường hợp ngộ độc nặng, nạn nhân có thể bị rối loạn tri giác, có ảo giác, kích thích, vật vã, hôn mê, môi và tứ chi tím tái, suy hô hấp… và có thể tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái các loại hoa, cây rừng về ăn hoặc làm thuốc khi chưa hiểu rõ về độc tính của cây. Nên nhắc nhở trẻ nhỏ không tiếp xúc với hoa chuông hay tò mò ăn thử.
Trường hợp phát hiện có người không may ăn nhầm phải hoa chuông có dấu hiệu ngộ độc, đối với nạn nhân là người lớn còn tỉnh táo cần dùng các biện pháp sơ cứu gây nôn tại chỗ, sau đó đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) vẫn là nguyên nhân đứng thứ 3 gây tử vong trên thế giới. Tại Việt Nam, tần suất mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đứng cao nhất trong khu vực châu Á Thái Bình Dương, chiếm tỉ lệ 10,3%.
Thông tin trên được bà Nguyễn Minh Hằng, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), đưa ra tại lễ mít tinh hưởng ứng ngày thế giới phòng chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính với chủ đề: "Hãy kiểm tra chức năng phổi của bạn", do Bệnh viện Bạch Mai và Bộ Y tế tổ chức, ngày 15-11.
Bà Nguyễn Minh Hằng, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế)
Theo bà Hằng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính được dự đoán tăng cao trong những năm tới. Đây là một trong những bệnh không lây nhiễm cần được quản lý và có chiến lược trong phòng và điều trị bệnh nhằm giảm gánh nặng y tế, kinh tế.
Các biến chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có thể kể đến như: Tràn khí màng phổi, suy tim, giảm tuổi thọ, tàn phế. Đến nay, bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn, nên người mắc phải "sống chung" suốt đời với bệnh.
Nhấn mạnh những gánh nặng do căn bệnh này, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết để phát hiện bệnh sớm cần kiểm tra chức năng phổi bằng đo chức năng hô hấp.
"Thực tế điều trị, các bác sĩ nhận thấy căn bệnh này thường được phát hiện khi đã rất nặng. Nhiều chức năng phổi bị mất trước khi có các triệu chứng. Do đó, chẩn đoán sớm và điều trị sớm giúp ngăn ngừa sự tiến triển của bệnh, phòng ngừa biến chứng"- PGS Cơ lưu ý.
Đo chức năng hô hấp để sàng lọc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
Các triệu chứng thường gặp ở người bệnh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là ho, khạc đàm và khó thở. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường nhẹ. Bệnh nhân thường bỏ qua và nghĩ rằng đây là dấu hiệu bình thường do hút thuốc lá, thuốc lào, thuốc lá điện tử hoặc do ô nhiễm khói bụi.
Ngay cả khi khó thở khi gắng sức (xuất hiện khi đi lên cầu thang, khi đi bộ nhanh trên đường bằng ….), nhiều khi bệnh nhân cũng chủ quan và cho rằng đây là biểu hiện do tuổi tác.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người trên 40 tuổi và có ít nhất một trong 6 yếu tố nguy cơ sau nên được khám tầm soát, phát hiện sớm bệnh: Người hút thuốc lá, thuốc lào trên 10 năm; người trực tiếp đun bếp (than, củi, rơm, rạ) trên 30 năm; người tiếp xúc khói, bụi, hóa chất nghề nghiệp; có dấu hiệu khó thở nặng dần theo thời gian; ho liên tục nhiều tháng, nhiều năm và thường xuyên khạc đàm vào buổi sáng.
Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế (Bộ Y tế), nhấn mạnh thông tin trên tại Tọa đàm về thực trạng tiêu thụ, tác hại của sử dụng đồ uống có đường với sức khỏe và vai trò của thuế tiêu thụ đặc biệt, do Bộ Y tế tổ chức ngày 15-11.
Tại Việt Nam, việc tiêu thụ nước giải khát có đường (loại đồ uống có đường phổ biến nhất) đã tăng nhanh trong những năm gần đây.
Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ pháp chế (Bộ Y tế), phát biểu
Theo số liệu thống kê, tổng tiêu thụ đồ uống có đường tăng từ 1,59 tỉ lít năm 2009 lên 6,67 tỉ lít năm 2023 (tăng 420%). Tiêu thụ đầu người cũng tăng nhanh tương ứng, từ mức 18 lít/người năm 2009, lên thành 66 lít/người năm 2023 (tăng 350%).
Trung bình người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5g đường tự do/người/ngày, gần bằng mức giới hạn tối đa (50g/người/ngày) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và cao gần gấp đôi so với mức có lợi cho sức khỏe là dưới 25g/người/ngày (cho một người trưởng thành)
Bà Thủy cho biết tiêu thụ nhiều đồ uống có đường thiếu kiểm soát làm gia tăng tỉ lệ mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2, tăng huyết áp cũng như các biến chứng về bệnh tim mạch, đột quỵ và tử vong cùng các bệnh về xương răng, bệnh lý thận - tiết niệu, bệnh lý đường tiêu hóa, sa sút trí tuệ...
"Áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường là một trong các giải pháp can thiệp quan trọng được WHO khuyến nghị nhằm giảm mức tiêu thụ và tác hại của đồ uống có đường với sức khỏe. Đồng thời, khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn đồ uống lành mạnh hơn do tác động của việc áp thuế làm tăng giá sản phẩm"- bà Thủy nói.
Tại tọa đàm, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện WHO tại Việt Nam cho rằng áp thuế tiêu thụ đặc biệt là biện pháp hiệu quả để làm giảm sử dụng nước ngọt và hiện là thời điểm thích hợp, cần thiết để áp thuế đồ uống có đường.
"Việt Nam nên xem xét áp dụng lộ trình tăng thuế hàng năm để thuế mặt hàng đồ uống có đường ở mức 40% giá bán nhà sản xuất (tức là 20% giá bán lẻ theo khuyến nghị của WHO) vào năm 2030 để bảo vệ sức khỏe cho thế hệ tương lai"- ông Lâm đề xuất.
Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam
Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc cũng đồng tình với khuyến nghị của WHO và chia sẻ thêm nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện để kiểm soát tiêu thụ đồ uống có đường là áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt. Đồng thời, yêu cầu ghi cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe do tiêu thụ nhiều đường.
Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8 đang diễn ra. Lần đầu tiên nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml được đưa vào diện áp thuế tiêu thụ đặc biệt.
Theo Bộ Tài chính, đây là mặt hàng mới được đề xuất bổ sung vào diện chịu thuế nên bộ này đề xuất mức 10% để khuyến khích doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu loại có lượng đường thấp, nâng cao nhận thức, điều chỉnh hành vi của người tiêu dùng.
Tuy nhiên, Bộ Y tế đề nghị áp mức thuế 40% đối với đồ uống có đường (hoặc 30% sau tăng lên 40% theo lộ trình) và có thể chia theo hàm lượng đường để có mức thuế khác nhau tương tự như nhiều nước đang áp dụng.
Ngày 15-11, tại tọa đàm đối thoại chính sách "Mua bán thuốc online - nên hay không?" do Truyền hình Quốc hội tổ chức, bà Lê Thị Hà, Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết hiện tượng mua bán thuốc trên mạng ngày càng có xu hướng gia tăng.
Các chuyên gia thảo luận về việc mua bán thuốc online tại tọa đàm chính sách, sáng 15-11
Ước tính thị trường thuốc online Việt Nam năm 2024 đạt khoảng 5-8% thị phần bán thuốc và đang tăng trưởng không ngừng. Bộ Công Thương ghi nhận có hơn 1.000 cơ sở kinh doanh dược thực hiện bán thuốc online.
Tại cuộc tọa đàm, các đại biểu đều cho rằng việc mua thuốc kê đơn qua mạng mang lại sự tiện lợi cho người tiêu dùng, đặc biệt là những người sống ở vùng sâu, vùng xa, nơi các hiệu thuốc không phải lúc nào cũng có sẵn thuốc. Thuốc được giao tận nhà như các hàng hóa khác.
Tuy nhiên, bà Trần Thị Nhị Hà, Phó trưởng Ban Dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho rằng việc bán thuốc kê đơn qua mạng cần được quản lý chặt chẽ, giúp người tiêu dùng tiếp cận thuốc chất lượng từ nguồn đáng tin cậy, dễ dàng tra cứu thông tin về thuốc và các đánh giá của người dùng khác trước khi quyết định mua.
Theo bà Hà, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược đang được trình, xem xét cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8, trong đó có đề xuất cho phép kinh doanh thuốc trên thương mại điện tử. Cụ thể quy định, trên sàn thương mại điện tử, thuốc mua bán lẻ là thuốc không kê đơn; thuốc trong mua bán buôn là thuốc kê đơn và không kê đơn.
Một số thuốc và thực phẩm chức năng được tư vấn bán online trên các sàn thương mại
"Hiện nay, hơn 80% các loại thuốc là thuốc kê đơn, chỉ 20% là thuốc không kê đơn. Do đó, nhu cầu mua thuốc kê đơn của người dân là rất lớn. Đặc biệt, Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) đã quy định hình thức khám chữa bệnh từ xa, nếu không bán thuốc kê đơn điện tử cũng là một khó khăn"- bà Hà nói.
Cho rằng hình thức mua bán thuốc online sẽ ngày càng tăng, nhiều chuyên gia nêu quan điểm việc bán thuốc online nên mở rộng theo hướng cho phép bán lẻ thuốc không kê đơn và thuốc kê đơn trên hệ thống kê đơn thuốc điện tử Quốc gia của Bộ Y tế.
Hệ thống này có đầy đủ mã cơ sở khám chữa bệnh, mã bác sĩ, mã đơn thuốc, được liên thông, có thể triển khai việc mua bán thuốc trên sàn thương mại điện tử một cách hợp lệ. Tuy nhiên một số chuyên gia cũng đề nghị cần phân biệt rõ ràng giữa việc bán thuốc online có kiểm soát và các hoạt động livestream bán thuốc tự phát của các cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội.
Chiều 14-11, Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long cho biết đã điều trị thành công cho một trường hợp bị bệnh đái tháo đường với biến chứng nhiễm toan lactic suy đa cơ quan nguy kịch do tự ý dùng thuốc.
Trước đó, bà N.T.L (66 tuổi; ngụ tỉnh Vĩnh Long) được người nhà phát hiện trong trạng thái hôn mê nên cấp tốc đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long. Theo thông tin từ gia đình, người bệnh có tiền sử đái tháo đường type 2 điều trị không liên tục trong 20 năm, tăng huyết áp, hội chứng cushing do thuốc. Người bệnh thường xuyên tự ý dùng thuốc nam, "thuốc gia truyền" để điều trị đái tháo đường.
Bác sĩ thăm khám cho nữ bệnh nhân suýt mất mạng vì tự ý dùng "thuốc gia truyền" trị tiểu đường
Qua thăm khám và thực hiện cận lâm sàng cần thiết, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị rối loạn tri giác, đái tháo đường nhiễm toan lactic suy đa cơ quan, nhồi máu cơ tim không ST chênh lên, tổn thương thận cấp, viêm phổi, hội chứng cushing do thuốc, viêm dạ dày.
Ngay sau đó, người bệnh được hội chẩn cấp 2 và nhanh chóng chuyển Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc để điều trị tích cực, bù dịch theo phác đồ, kiểm soát đường huyết bằng insulin qua bơm tiêm điện, bù bicarbonat, nâng tổng trạng, theo dõi đường huyết, nước tiểu và điện giải mỗi giờ.
Sau 4 ngày điều trị tích cực, người bệnh tỉnh táo, hết nôn ói, ăn uống được, chức năng gan, thận, đường huyết dần ổn định và được chuyển khoa nội trú điều trị tiếp. Hiện tại, chỉ số sinh hiệu người bệnh bình thường.
BS.CKII. Thạch Thị Phola, Phó Khoa Nội tim mạch của Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, cho biết trường hợp người bệnh bị nhiễm toan lactic trong quá điều trị đái tháo đường là một biến chứng hiếm gặp nhưng nếu xuất hiện thì rất nặng và có thể gây tử vong. May mắn người bệnh được gia đình đưa đến bệnh viện sớm và cấp cứu kịp thời, nếu chậm trễ hơn thì có thể người bệnh phải điều trị lọc máu liên tục hoặc nguy hiểm đến tính mạng.
Thông tin trên được GS-TS Trần Diệp Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Y dược TP HCM, chia sẻ thông tin trên tại Hội thảo quốc tế và kết nối kinh doanh Việt Nam – Nhật Bản trong ngành chăm sóc sức khỏe do Trường ĐH Y dược tổ chức, ngày 14-11.
Hiện hơn 70% người cao tuổi ở Việt Nam chưa có lương hưu hoặc trợ cấp, và họ phải sống trung bình 14 năm cuối đời với nhiều bệnh tật, trong đó mỗi người cao tuổi mắc ít nhất 2 bệnh không lây nhiễm
Theo GS Tuấn, hiện nay, mô hình bệnh tật tại Việt Nam có sự thay đổi khi tỉ lệ tử vong do bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng. Trong 10 bệnh gây tử vong hàng đầu, có 8 bệnh là không lây nhiễm, chiếm 77%.
Điều này dẫn đến chi phí chăm sóc sức khỏe cũng tăng mạnh. Trong năm 2022, chi phí này đã chiếm 4,6% GDP, tương đương khoảng 18,5 tỷ USD. Tuy nhiên, người dân vẫn chưa tiếp cận được dịch vụ y tế chất lượng cao, đặc biệt, mỗi năm, có khoảng 40.000 người Việt phải ra nước ngoài điều trị, với chi phí khoảng 2 triệu USD.
Lý giải nguyên nhân, GS Tuấn nhận định một trong những lý do chính khiến ngành y tế chưa đáp ứng được nhu cầu là sự thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là đội ngũ điều dưỡng. Tỉ lệ điều dưỡng hiện chỉ đạt 1/3 mục tiêu đặt ra. Bộ Y tế cũng cho biết hiện đang thiếu 23.000 nhân viên y tế về y học dự phòng và công cộng. Điều này sẽ gây thêm gánh nặng cho hệ thống y tế trong những năm tới khi dân số già hóa nhanh chóng.
Cũng tại hội thảo, PGS-TS Nguyễn Văn Tân, Trưởng Bộ môn Lão khoa, Trường ĐH Y dược TP HCM, cũng chỉ ra rằng trong những năm tiếp theo, tỉ lệ người từ 60 tuổi trở lên ở Việt Nam sẽ chiếm 16,2% vào năm 2025 và sẽ đạt 26% vào năm 2030. Tỉ lệ sinh giảm dần và tuổi thọ trung bình tăng lên 75,4 tuổi. Điều này cho thấy rõ ràng rằng cấu trúc dân số của Việt Nam đang thay đổi nhanh chóng, nhưng tốc độ tăng trưởng thu nhập của người dân còn chậm.
So với các quốc gia Đông Nam Á, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam thuộc nhóm thấp, chỉ khoảng 4.000 USD/năm. Vì vậy, việc già hóa dân số đang đặt ra nhiều thách thức lớn về kinh tế, chăm sóc y tế và phúc lợi. Hiện hơn 70% người cao tuổi ở Việt Nam chưa có lương hưu hoặc trợ cấp, và họ phải sống trung bình 14 năm cuối đời với nhiều bệnh tật, trong đó mỗi người cao tuổi mắc ít nhất 2 bệnh không lây nhiễm.
""Dân số có tốc độ già hóa rất nhanh, nhưng tốc độ tăng trưởng thu nhập của người Việt còn chậm. Chúng ta chưa giàu mà đã già. Người cao tuổi ở Việt Nam sống lâu, nhưng không khỏe mạnh" - PGS Tân nhấn mạnh.
Về kinh nghiệm ứng phó với già hóa dân số, TS.BS Tomohiko Moriyama, Bệnh viện Đại học Kyushu (Nhật Bản), cho rằng mô hình bệnh tật của già hóa dân số ở Nhật Bản rất giống với Việt Nam hiện nay. TS Moriyama dự đoán trong tương lai, số người mắc ung thư ở Việt Nam sẽ gia tăng. Nhật Bản là quốc gia có dân số siêu già, tỉ lệ mắc bệnh ung thư rất cao, nhưng tỉ lệ tử vong lại thấp. Điều này phản ánh hiệu quả của các chương trình chẩn đoán sàng lọc và tầm soát ung thư. Ông cho biết Nhật Bản có nhiều cơ sở y tế với dịch vụ giá cả phải chăng và hệ thống kiểm tra sức khỏe định kỳ giá rẻ.
TS Moriyama cũng chia sẻ rằng Nhật Bản đang đầu tư mạnh vào công nghệ và kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Phẫu thuật robot từ xa cũng đang trở nên khả thi, giúp các bác sĩ giỏi thực hiện những ca mổ khó từ xa.
TS Masa Higo, Đại học Kyushu, cho biết Nhật Bản đã triển khai bảo hiểm y tế cho người cao tuổi từ 16 năm trước, và hệ thống robot chăm sóc người cao tuổi cũng đã được phát triển. Người cao tuổi đăng ký bảo hiểm sẽ được hưởng dịch vụ điều dưỡng, với chi phí được nhà nước trả 80-90%. Trong bối cảnh dân số giảm và tỉ lệ sinh thấp, ông nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị các phúc lợi, bảo hiểm và cơ sở hạ tầng chăm sóc người cao tuổi là rất quan trọng đối với tương lai của cả hai quốc gia.
Trong bối cảnh số ca mắc sốt xuất huyết đang có xu hướng tăng mạnh trong thời gian gần đây, đặc biệt là sau các trận mưa bão gây ngập úng, việc chủ động phòng ngừa và hiểu rõ các biện pháp điều trị bệnh là hết sức quan trọng.
Bệnh nhân thăm khám tại Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM) được các bác sĩ hướng dẫn, tư vấn cách phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: Nguyễn Tâm)
Để giúp người dân có cái nhìn rõ hơn về bệnh sốt xuất huyết, cũng như vai trò của vắc-xin trong công tác phòng chống dịch bệnh, Báo Người Lao Động tổ chức Talkshow - Tư vấn trực tuyến với chủ đề "Tiêm vắc-xin, phòng ngừa sốt xuất huyết".
Chương trình sẽ được tường thuật trực tiếp trên Báo Người Lao Động, thời gian từ 9 giờ đến 11 giờ 30 phút ngày 16-11. Với sự tham gia của 4 chuyên gia y tế giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực sốt xuất huyết và tiêm vắc-xin, bao gồm:
- Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Hải Yến, Trưởng Khoa Truyền thông - Giáo dục sức khoẻ, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM
- Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đình Qui – Trưởng Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM)
- Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Thanh Khôi – Giám đốc chuyên môn Y khoa, Hệ thống Nhà thuốc & Tiêm chủng FPT Long Châu
Chương trình sẽ được chia thành hai phần. Phần 1 sẽ tập trung vào việc trao đổi về thực trạng bệnh sốt xuất huyết, các biện pháp phòng chống, sự cần thiết của việc tiêm vắc-xin phòng bệnh, cũng như đề xuất miễn phí tiêm vắc-xin sốt xuất huyết của Chính phủ. Phần 2 sẽ là cơ hội để các chuyên gia trả lời trực tiếp các câu hỏi từ quý độc giả gửi đến chương trình.
Từ bây giờ, bạn đọc có thể gửi câu hỏi theo mẫu phía dưới để các chuyên gia, bác sĩ giải đáp cụ thể tại chương trình.
Bác sĩ NGUYỄN PHỐI HIỀN,Phòng khám Phụ khoa Y học cổ truyền - Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM, trả lời: Rong kinh là tình trạng hành kinh kéo dài trên 7 ngày, có thể khiến cơ thể mất nhiều máu, dẫn đến thiếu máu và mệt mỏi. Bên cạnh việc điều trị theo chỉ định của bác sĩ, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi sức khỏe.
Một số thực phẩm nên bổ sung khi bị rong kinh gồm: Ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt, ngô. Những loại thực phẩm này cung cấp sắt, giúp tái tạo máu và cân bằng hormone. Rau xanh và trái cây (như bó xôi, cải, cam, dâu tây) giàu vitamin C giúp tăng cường miễn dịch và cải thiện sức khỏe. Thực phẩm giàu vitamin B6 (thịt gia cầm, cá hồi, chuối) giúp sản xuất hồng cầu mới. Thực phẩm giàu sắt (gan bò, huyết bò, lòng đỏ trứng) giúp bổ sung sắt, ngăn ngừa thiếu máu. Thực phẩm chứa magie (hạt hướng dương, đậu phụ, cá thu) giúp giảm chảy máu và giảm căng thẳng. Thực phẩm chứa nhiều Omega-3 (cá hồi, cá thu, cá ngừ, hạt lanh, hạt chia…) - là một axít béo quan trọng, có tác dụng chống viêm và cân bằng hormone. Bổ sung Omega-3 không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn giúp điều chỉnh lượng máu kinh.
Ngoài ra, cần uống đủ nước (1.500 - 2.000 ml/ngày) để duy trì tuần hoàn máu và giảm mệt mỏi. Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng và cải thiện tình trạng rong kinh.H.
Đây được xem là cột mốc quan trọng cho sự phát triển trong hành trình tiếp nhận và dự phòng đơn vị máu hiếm cứu người.
CLB Nhóm máu hiếm Rh(-) Đông Nam Bộ đã hiến tặng món quà vô giá cứu người
Thành lập vào năm 2010 đến nay, CLB Nhóm máu hiếm Rh(-) Đông Nam Bộ đã hỗ trợ hơn 150.000 đơn vị máu Rh(-) và giúp Bệnh viện Chợ Rẫy cứu sống rất nhiều trường hợp nguy kịch. Trải qua 14 năm hoạt động, từ khoảng 150 thành viên, CLB đã phát triển đến con số hàng ngàn người tham gia.
Theo BS chuyên khoa II Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, với mong muốn phát huy hơn nữa những đóng góp cho cộng đồng, đơn vị quyết định hệ thống và hoàn thiện cơ cấu CLB đặc biệt này, kết nối các thành viên cùng chung tay đẩy mạnh hoạt động ngày càng hiệu quả. "Trong hoạt động khám chữa bệnh, mỗi giọt máu cho đi đều vô cùng quý giá và rất quan trọng, quyết định sự sống người bệnh. Đặc biệt, đối với người bệnh mang trong mình nhóm máu hiếm thì hành trình này càng cấp thiết, ý nghĩa gấp nhiều lần hơn" - BS Việt nhấn mạnh.
Chiều 13-11, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM cho hay vừa tiếp nhận cứu chữa nam bệnh nhân B.M.H (30 tuổi, ở Cần Thơ) bị đột quỵ trong lúc lái xe.
Anh H. là tài xế đường dài, trong lúc lái xe thì đột ngột méo miệng, nói đớ, được đồng nghiệp đưa đến cấp cứu trong tình trạng liệt hoàn toàn nửa người bên trái.
Anh tài xế được các bác sĩ can thiệp cứu sống
Ngay lập tức, quy trình cấp cứu đột quỵ được khởi động, các bác sĩ thực hiện điều trị nội khoa ban đầu, cho sử dụng thuốc tiêu sợi huyết, theo dõi diễn tiến tình trạng yếu liệt, tri giác, kiểm soát huyết áp.
Kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân có một khối máu đông gây tắc đoạn M1 động mạch não giữa bên phải. Việc can thiệp cấp cứu hút huyết khối được tiến hành ngay. Bệnh nhân phục hồi gần như hoàn toàn sau đó, nói chuyện rõ ràng, có thể tự đi lại.
Theo BSCKII Diệp Trọng Khải, Trưởng Khoa Đột quỵ - Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TP HCM, quá trình can thiệp diễn ra thuận lợi, bệnh nhân chỉ cần gây tê chỗ đặt dụng cụ, tỉnh táo hoàn toàn và có thể trò chuyện với bác sĩ trong suốt quá trình can thiệp.
"Sự hồi phục của bệnh nhân nhờ được đưa tới bệnh viện kịp thời trong 2 giờ vàng đầu tiên cùng sự phối hợp nhanh chóng của liên chuyên khoa" - BS Khải thông tin.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đã nhấn mạnh như vậy tại hội thảo quốc tế "Tăng cường sàng lọc, chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C tại tuyến y tế cơ sở", do Bộ Y tế tổ chức, sáng 13-11.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết có thể chữa khỏi bệnh viên gan C
Theo ông Thuấn, viêm gan virus là bệnh truyền nhiễm phổ biến, trong đó virus viêm gan B và C lây truyền qua đường máu, qua quan hệ tình dục không an toàn và lây truyền từ mẹ sang con. Viêm gan virus thường gây bệnh mạn tính và có các biến chứng xơ gan, ung thư gan gây tử vong cao.
Tổ chức Y tế thế giới ước tính khoảng 254 triệu người đang sống chung với viêm gan B và viêm gan C là 50 triệu người trên toàn thế giới. Việt Nam là một trong 10 quốc gia có số người nhiễm viêm gan B và C cao nhất trên thế giới, với khoảng 6,5 triệu người nhiễm viêm gan B và 900.000 người nhiễm viêm gan C.
Đây là nguyên nhân dẫn đến khoảng 80.000 trường hợp xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan và khoảng 40.000 trường hợp tử vong hàng năm.
Theo Thứ trưởng Thuấn, thời gian qua nhiều chính sách nhằm giảm lây truyền virus viêm gan, giảm tỉ lệ mắc và tử vong do viêm gan virus đã được triển khai. Việt Nam cam kết loại trừ viêm gan vào năm 2030 để bệnh này không còn là mối đe dọa với sức khỏe cộng đồng.
Bộ Y tế đang hợp tác với các tổ chức quốc tế để thử nghiệm mô hình phòng, chống viêm gan virus. Trong đó, phối hợp cùng Đại học Y Harvard thông qua Tổ chức Hợp tác phát triển Y tế Việt Nam và Quỹ Gilead Sciences thí điểm cung cấp dịch vụ chăm sóc và điều trị viêm gan virus tại tuyến cơ sở ở Thái Bình và Phú Thọ.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân viêm gan virus
Theo bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, từ nay đến năm 2025, Bộ Y tế tiếp tục mở rộng xét nghiệm sàng lọc bệnh viêm gan tới tuyến xã và cộng đồng; phân tuyến điều trị bệnh đến tuyến quận/huyện với nguồn chi trả từ quỹ BHYT.
Hiện chi phí điều trị viêm gan B khoảng 1,3 triệu đồng/tháng và điều trị suốt đời; điều trị viêm gan C khoảng 22 triệu đồng cho liệu trình 12 tuần. Tuy nhiên, phần lớn các bệnh viện tuyến huyện chưa cung cấp điều trị viêm gan B; với bệnh viêm gan C mới chỉ điều trị tại bệnh viện trung ương hoặc bệnh viện tỉnh/thành phố.
Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030, 90% người có viêm gan B, C được chẩn đoán, 80% được điều trị/điều trị khỏi và giảm 65% số ca tử vong do viêm gan virus so với năm 2015.
Theo Medical Xpress, các nhà nghiên cứu tại Đại học Uppsala và Viện Công nghệ Hoàng gia KTH (Thụy Điển) đã phát triển một dạng y học chính xác mới có tiềm năng điều trị một số loại ung thư khác nhau.
Đó là "kháng thể đa chức năng", được các nhà khoa học mô tả như một loại thuốc có thể nhắm mục tiêu chính xác và cá nhân hóa trong điều trị ung thư.
Hình ảnh minh họa về cách thức kháng thể đa chức năng hoạt động nhằm điều trị các loại ung thư - Ảnh: Sara Mangsbo/Johan Rockberg
Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, nhóm nghiên cứu đã kết hợp được 3 chức năng khác nhau lên loại kháng thể này, những thứ có thể cùng nhau khuếch đại tác dụng của tế bào T - một loại tế bào miễn dịch quan trọng - lên khối u ung thư.
"Chúng tôi đã nghiên cứu y học chính xác trong gần 15 năm nay, cũng như cách chúng tôi có thể sử dụng kháng thể để tác động đến một loại protein quan trọng (CD40) trong hệ miễn dịch" - đồng tác giả chính là GS Sara Mangsbo và GS Johan Rockberg cho biết.
Thuốc mới này có thể chuyển hướng hệ miễn dịch để tìm và nhắm mục tiêu vào các đột biến và thay đổi gene cụ thể chỉ có trong tế bào ung thư, được gọi là neoantigen.
Điều này đạt được thông qua việc kháng thể vừa cung cấp vật liệu đặc hiệu khối u độc đáo trực tiếp cho một loại tế bào miễn dịch cụ thể, vừa kích thích tế bào này, sau đó là giúp tăng cường đáng kể phản ứng của tế bào T đối với khối u.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy phương pháp này không chỉ kích hoạt đúng loại tế bào miễn dịch trong mẫu máu người mà còn kéo dài thời gian sống còn ở các con vật thí nghiệm.
Một số con chuột nhận được liều cao thậm chí đã khỏi bệnh ung thư.
Các tác giả khẳng định phương pháp này an toàn hơn các phương pháp điều trị ung thư trước đây đã được nghiên cứu.
Trước đây, việc phát triển các loại thuốc chính xác tùy chỉnh cũng thường tốn kém và mất nhiều thời gian.
Trong nghiên cứu mới này, các tác giả cho biết ưu điểm lớn của loại thuốc mới này là dễ sản xuất trên quy mô lớn nhưng cũng dễ dàng tinh chỉnh theo bệnh trạng hoặc loại khối u cụ thể.
Thuốc bao gồm hai thành phần được kết hợp, bao gồm một kháng thể bispecific nhắm mục tiêu có thể được sản xuất trước với số lượng lớn và một thành phần peptide tùy chỉnh.
Thành phần thứ hai này cũng có thể được sản xuất tổng hợp nhanh chóng trên quy mô nhỏ cho loại ung thư mà việc điều trị cần nhắm đến.
"Xét về cả chi phí sản xuất và thời gian ngắn để điều chỉnh một peptide cho một khối u mới, điều này làm tăng tính khả dụng và sẽ rút ngắn thời gian từ khi chẩn đoán đến khi bệnh nhân được điều trị" - các tác giả cho biết.
Với việc có thể điều chỉnh phù hợp với bệnh nhân hơn, thuốc cũng giúp tăng cường hệ miễn dịch để chống lại ung thư nói chung tốt hơn.
Bước tiếp theo của nghiên cứu sẽ là tối ưu hóa quy trình sản xuất và các thử nghiệm lâm sàng.
Ngày 13-11, nguồn tin từ gia đình bà Mang Thị Hỏi (trú thôn Tiến Thành, xã Phan Tiến, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) cho biết bệnh nhân đã tử vong sau khi phát bệnh dại và bệnh viện trả về.
Thông tin từ phía gia đình, khoảng 2 năm trước, bà Hỏi bị chó con cào trúng người nhưng nghĩ không có gì nghiêm trọng nên không tiêm ngừa.
Đến ngày 12-11, bà Hỏi bất ngờ phát bệnh dại với nhiều triệu chứng nặng nên gia đình chuyển đến Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Bình để cấp cứu.
Bà Hỏi được đưa về từ bệnh viện và không qua khỏi sau khi phát dại. Ảnh: Hà Nguyễn
Sau đó, bệnh nhân tiếp tục chuyển đến Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.
Do bệnh chuyển nặng, nạn nhân được trả về nhà và đã tử vong trong sáng nay (13-11).
Theo báo cáo của Sở Y tế Bình Thuận, từ đầu năm 2024 đến nay, Bình Thuận có 10 trường hợp tử vong nghi do bệnh dại.
Sau khi Thủ tướng Chính phủ phát động "Đăng ký hiến tặng mô tạng cứu người - Cho đi là còn mãi", đến nay, Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam phối hợp với các tỉnh thành phố, bệnh viện thành lập được 11 chi hội cơ sở.
Đơn vị mới nhất ra mắt chiều 12-11 là Chi hội vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người thuộc Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp (Hà Nội).
Ra mắt Chi hội vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp
Ngay sau lễ ra mắt, Chi hội đã phát động Chương trình đăng ký hiến tặng mô tạng, nhằm lan tỏa ý nghĩa cử cao cả và thúc đẩy việc đăng ký hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người. Hơn 200 trăm y, bác sĩ của bệnh viện đã đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời.
Tiến sĩ - bác sĩ Tống Lê Văn, Phó Giám đốc bệnh viện - Chi hội trưởng Chi hội vận động hiến mô bộ phận cơ thể người Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp, cho biết bệnh viện là nơi có nhiều nguồn hiến mô tạng.
Bệnh viện sẽ theo dõi và vận động người nhà bệnh nhân đăng ký hiến mô, tạng khi bệnh nhân được chẩn đoán chết não. Đồng thời, vận động cộng đồng, đội ngũ nhân viên y tế, bệnh nhân về mục đích, ý nghĩa của nghĩa cử hiến tặng mô tạng "cho đi là còn mãi".
Các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp đăng ký hiến mô tạng sau khi qua đời
Tại buổi lễ, PGS-TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Chủ tịch Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam, cho biết nguồn mô tạng hiến tặng tại nước ta chủ yếu từ người cho sống, chiếm 96%.
Nguồn hiến từ người chết não còn rất hạn chế, chỉ chiếm 4%, chưa đáp ứng được nhu cầu ghép mô tạng ngày càng tăng. Trong khi hàng ngày ở nước ta có tới 300 người chết não và hơn 6.000 mô, tạng bị lãng phí.
Bà Tiến cho rằng việc vận động hiến mô tạng là nền tảng của phát triển nguồn hiến mô, tạng từ người cho chết não. Đến nay, cả nước có khoảng 10.000 người đăng ký hiến mô tạng sau khi qua đời.
Ghép mô, tạng là phương pháp điều trị cuối cùng đối với người mắc bệnh hiểm nghèo do mô tạng bị suy giảm chức năng và không hồi phục như suy thận mạn, gan, tim, tủy, hỏng giác mạc... Ước tính cả nước có gần 4.000 người trong danh sách chờ ghép, chủ yếu là bệnh nhân chờ ghép thận và gan.
Mới đây, Bộ Y tế đề xuất đưa tiêm ngừa sốt xuất huyết (SXH) vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng sau thời gian thử nghiệm tại cộng đồng. Việc đưa vắc-xin phòng chống SXH vào tiêm chủng đại trà được thực hiện theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm.
Cân nhắc đối tượng được tiêm
Theo Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, hiện Việt Nam lưu hành cả 4 type virus Dengue nhưng type virus lưu hành chủ yếu là DENV-1, DENV-2. Trong năm 2023, type DENV-2 chiếm 88%; năm 2024 type DENV-2 chiếm khoảng 70%.
Đại diện Bộ Y tế cho biết dự kiến năm 2025, bộ sẽ phối hợp các đơn vị tổ chức đánh giá nghiên cứu những yếu tố về miễn dịch, tính an toàn, hiệu quả của vắc-xin SXH. Thời gian thử nghiệm trong cộng đồng khoảng 2 năm. Nếu phù hợp, Bộ Y tế sẽ trình Chính phủ kế hoạch triển khai tiêm vắc-xin này. Đối tượng tiêm sẽ được cân nhắc, tính toán. Trên thế giới, vắc-xin phòng chống SXH đã được nghiên cứu và phát triển để ngăn ngừa bệnh này. Hiện đã có vắc-xin Qdenga phòng bệnh SXH, thuộc danh mục vắc-xin được cấp phép lưu hành theo Quyết định 308 ngày 14-5-2024 của Cục Quản lý dược - Bộ Y tế. Vắc-xin này đang được tiêm dịch vụ tại Việt Nam.
Một chuyên gia dịch tễ cho biết bệnh SXH dù có số ca mắc cao nhưng không nguy hiểm và để lại di chứng như nhiều bệnh lý khác nên nếu người dân có điều kiện thì việc tiêm vắc-xin dịch vụ cũng là một lựa chọn. Tuy nhiên, đến nay, vắc-xin này mới chỉ có đánh giá miễn dịch có tác dụng trong khoảng 60 tháng. Do đó, nếu đưa vào chương trình tiêm chủng miễn phí cần có đánh giá kỹ lưỡng về hiệu quả kinh tế và tác dụng phòng bệnh. "Chi phí cho 3 mũi vắc-xin khoảng 1 triệu đồng, trong khi đối tượng mắc bệnh SXH khá rộng - từ trẻ nhỏ đến người già. Nếu tính chi phí tiêm cho 100 triệu dân sẽ là số tiền không nhỏ. Do đó, cần có thời gian dài hơn để nghiên cứu, đánh giá tính an toàn và hiệu quả miễn dịch" - chuyên gia này phân tích.
Tiêm vắc-xin sốt xuất huyết tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC. Ảnh: NGUYỄN THẠNH
Ứng phó toàn cầu
Theo các chuyên gia dịch tễ, dự báo tình hình mưa nhiều, ngập lụt kéo dài cuối năm là điều kiện cho muỗi truyền bệnh phát triển, nguy cơ bùng phát dịch.
Bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, lưu ý người bệnh đến cơ sở y tế để khám, điều trị kịp thời khi sốt liên tục từ 2 ngày trở lên. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hạ sốt, truyền dịch vì có thể làm bệnh trầm trọng hơn. Ví dụ sử dụng thuốc hạ sốt như Aspirin có thể gây xuất huyết tiêu hóa, truyền dịch có thể gây quá tải dịch, phù phổi cấp, suy tim cấp, rối loạn điện giải, nhiễm trùng hoặc phản ứng dị ứng liên quan đến truyền dịch.
"Để phòng bệnh SXH, người dân cần tăng cường diệt muỗi, phòng muỗi đốt bằng cách ngủ mùng, sử dụng thuốc chống muỗi, phát quang bụi rậm, vệ sinh nhà cửa, lật úp các dụng cụ chứa nước, không cho lăng quăng sinh sôi và tiêm ngừa vắc-xin" - BS Chính khuyến cáo.
Trong cùng diễn biến, Tổ chức Y tế thế giới cũng vừa khởi động kế hoạch chuẩn bị, sẵn sàng và ứng phó chiến lược toàn cầu (SPRP) để giải quyết bệnh SXH và các loại Arbovirus khác do muỗi Aedes truyền. Kế hoạch nêu rõ các hành động ưu tiên để kiểm soát sự lây truyền và đưa ra các khuyến nghị cho các quốc gia bị ảnh hưởng trên nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm giám sát dịch bệnh, hoạt động xét nghiệm, kiểm soát véc-tơ, gắn kết cộng đồng, quản lý lâm sàng, nghiên cứu và phát triển, thông qua cách tiếp cận toàn xã hội và khu vực. SXH lưu hành ở các vùng khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt là ở Đông Nam Á, Tây Thái Bình Dương, châu Mỹ và cũng đáng lo ngại ở châu Phi...
Ca bệnh sốt xuất huyết nặng đang điều trị. Ảnh: NGỌC DUNG
"Vũ khí" mới phòng dịch
Bác sĩ chuyên khoa II Võ Thanh Hùng, Trưởng Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP Thủ Đức, TP HCM), cho biết hiện khoa đang điều trị 6 bệnh nhân mắc SXH. Từ đầu năm đến nay, bệnh viện tiếp nhận một số ca mắc SXH, trong đó có ca rất nặng - sốc SXH do nhập viện muộn. Phần lớn là do tự điều trị tại nhà trong vài ngày đầu, không chú ý các dấu hiệu chuyển nặng. Thậm chí, có trường hợp tự đến một số phòng khám tư truyền dịch. Chỉ đến khi xuất hiện các triệu chứng như hạ đường huyết, sốt cao không giảm, mệt mỏi nhiều, chán ăn... mới đến bệnh viện cấp cứu.
Theo ThS-BS Nguyễn Đình Qui, Trưởng Khoa Nhiễm - Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM), mặc dù SXH có thể gây tổn thương cơ quan nhưng nếu phát hiện sớm và xử lý kịp thời thì hầu hết các trường hợp sẽ không để lại di chứng. Các dấu hiệu cảnh báo quan trọng của SXH bao gồm: Nôn ói nhiều (3 lần trở lên trong 1 giờ), trẻ lừ đừ, không chịu chơi, đau bụng, có dấu hiệu xuất huyết như nôn ra máu, đi cầu phân đen. Phụ huynh cần xử trí ngay khi có các dấu hiệu này để tránh tình trạng sốc, vì khi bệnh nhân đã vào tình trạng sốc thì việc điều trị sẽ rất khó khăn và tổn thương các cơ quan rất nặng.
Các bác sĩ khuyến cáo SXH có biểu hiện lâm sàng đa dạng, diễn biến nhanh từ nhẹ đến nặng. Bệnh thường khởi phát đột ngột và diễn biến qua 3 giai đoạn: Sốt, nguy hiểm và hồi phục. Phát hiện sớm bệnh và hiểu rõ những vấn đề lâm sàng trong từng giai đoạn sẽ giúp bác sĩ điều trị đúng và kịp thời, không để lại di chứng và không ảnh hưởng tính mạng. Khi bị sốt cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà. Vì vậy, việc phủ vắc-xin SXH sẽ góp phần rất lớn vào việc giảm tải cho các bệnh viện cũng như bảo đảm an toàn sức khỏe cho người dân, nhất là trẻ em.
Theo bà Vũ Thị Thu Hà, Giám đốc cung ứng Hệ thống tiêm chủng VNVC, là đối tác chiến lược toàn diện với Takeda, VNVC đã triển khai đặt hàng từ rất sớm và nỗ lực cùng nhà sản xuất để đưa về Việt Nam số lượng lớn vắc-xin SXH, kịp thời bảo vệ trẻ em, người lớn, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật lớn do SXH gây ra mỗi năm. Thời điểm triển khai tiêm vắc-xin SXH càng ý nghĩa hơn khi nhiều dịch bệnh, đặc biệt là SXH, đang diễn biến phức tạp, gia tăng số ca mắc khi mưa bão, lũ lụt xảy ra liên tiếp.
Theo đại diện Bộ Y tế, vắc-xin phòng chống SXH dù được đánh giá là "vũ khí" mới trong công tác phòng chống bệnh nhằm làm giảm số mắc và hạn chế các trường hợp bệnh nặng phải nhập viện hoặc tử vong. Tuy vậy, để phòng chống SXH hiệu quả, triệt để, lâu dài cần phải lồng ghép, phối hợp triển khai đồng bộ với các giải pháp như: Giám sát dịch, phòng chống véc-tơ chủ động (diệt muỗi, diệt lăng quăng), xử lý ổ dịch sớm và triệt để, truyền thông phòng chống dịch…
Type DENV-2 thường liên quan các trường hợp mắc SXH nghiêm trọng và gây dịch cũng như là nguyên nhân lớn dẫn đến các ca tử vong.
80.000 ca mắc SXH
Theo thống kê của Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, tích lũy đến đầu tháng 10 cả nước ghi nhận khoảng 80.000 trường hợp mắc SXH, 12 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2023, số ca mắc giảm 15,5%, số ca tử vong giảm 14 trường hợp.
Cần phân biệt rõ bệnh
Theo BS Nguyễn Đình Qui, một điều quan trọng cần lưu ý là sự khác biệt giữa siêu vi và SXH. Trẻ bị siêu vi sau khi hết sốt sẽ khỏe hơn, thèm ăn và chơi nhiều hơn. Trong khi đó, trẻ bị SXH dù hết sốt vào ngày thứ 2-3 vẫn cảm thấy mệt mỏi, không thèm ăn, không chịu chơi. Một dấu hiệu khác là chảy máu mũi, chảy máu chân răng. "Với sốt siêu vi, trẻ sẽ sốt cao liên tục từ 2-3 ngày. Giữa các cữ sốt, trẻ sẽ chơi và sau khi hết hẳn sốt, trẻ sẽ sinh hoạt, ăn uống bình thường. Đối với SXH, trẻ sẽ sốt từ 3-4 ngày, uống thuốc hạ sốt không giảm. Nhưng khi hết sốt, trẻ sẽ mệt hơn, ăn uống kém, có thể có đau bụng, nôn ói, xuất huyết dưới da" - BS Qui nhấn mạnh.
Đặt câu hỏi tại phiên chất vấn chiều 11-11, đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) nêu thông tin Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Y tế) đã đồng tình cấm sản xuất, nhập khẩu, phân phối và quảng cáo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Tuy nhiên, Bộ Công Thương muốn thí điểm để quản lý tốt hơn.
"Không ít cử tri phản ánh nhiều nhóm lợi ích của ngành công nghiệp thuốc lá đang tích cực vận động để duy trì, thử nghiệm các loại thuốc lá này"- ông Lê Hoàng Anh chất vấn.
Đại biểu Lê Hoàng Anh chất vấn tại hội trường chiều 11-11
Trả lời, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên "chia sẻ quan tâm, lo ngại" của đại biểu nhưng ông cho rằng "đại biểu Hoàng Anh nhớ lâu, nhưng chưa đúng bản chất, tình hình".
Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết nhiều năm qua, do thiếu công cụ pháp lý nên thuốc lá thế hệ mới len lỏi, phát triển mạnh ở thị trường Việt Nam. 4 năm trước, Bộ Công Thương đề xuất và được Chính phủ cho phép xây dựng chính sách thí điểm với thuốc lá nung nóng
Quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến có bộ, ngành đồng ý, cũng có bộ phản đối, như Bộ Y tế. Sau nhiều bàn thảo, Bộ Công Thương thống nhất với Bộ Y tế rằng thuốc lá điện tử, nung nóng là loại có hại cho sức khoẻ, phải cấm.
"Bộ Công Thương và cá nhân Bộ trưởng không đề xuất tiếp tục thí điểm đề án này"- ông Nguyễn Hồng Diên nói và thông tin thêm thời gian qua, Bộ Công Thương cũng từ chối và chưa cấp phép cho doanh nghiệp nào bán thuốc lá điện tử.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ trưởng Bộ Công Thương thống nhất đề xuất Quốc hội, Chính phủ sớm ban hành chính sách, hoàn thiện khung pháp lý để quản lý chặt chẽ, rõ ràng đối với loại sản phẩm này
Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên trả lời chất vấn tại Quốc hội chiều 11-11
Trong khi chưa có luật, hoặc chưa sửa Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo quản lý thị trường cùng đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Bộ trưởng Bộ Công Thương lưu ý các vi phạm với thuốc lá truyền thống, thuốc lá thế hệ mới chủ yếu do nhập lậu, do đó cần ngăn chặn từ cửa khẩu, biên giới.
Cùng với đó là tăng tuyên truyền, giáo dục truyền thông về tác hại của thuốc lá điện tử, đặc biệt là đối với đối tượng là trẻ em, học sinh; xem xét đưa vào chương trình giảng dạy tác hại của thuốc lá, nhất là thuốc lá thế hệ mới và đưa vào phổ biến các quy định cấm, các chế tài pháp luật...
Tăng cường quản lý kinh doanh thương mại điện tử
Với các quảng cáo sai quy định trên môi trường thương mại điện tử, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết Bộ đã yêu cầu chủ sàn gỡ bỏ vi phạm, kiểm tra giám sát xử phạt nguồn gốc thực phẩm chức năng, mỹ phẩm.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ ngành, địa phương để tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn người tiêu dùng trong phân biệt hàng thật - giả; tăng cường kiểm tra, xác minh chứng từ; rà soát, kiểm tra các kho bãi nhập lậu, điểm tập kết chuyển phát nhanh; giám sát kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp, sử dụng mạng xã hội để kinh doanh thực phẩm chức năng, dược phẩm, mỹ phẩm.
Đồng thời, đề xuất Quốc hội sớm xem xét và thông qua Luật Thương mại điện tử, Luật Dược và Luật Hóa chất để có cơ sở quản lý tốt hơn trong kinh doanh dược, mỹ phẩm và thương mại điện tử.
